Sahte alışveriş sitesi nasıl anlaşılır? Dolandırılmadan önce bakmanız gereken 8 işaret

Sosyal medyada bir reklam görüyorsunuz: aradığınız ürün, piyasanın yarı fiyatına, "son 3 saat, stoklar tükeniyor" notuyla. Tıklıyorsunuz, site şık görünüyor, kartla ödüyorsunuz. Sonra ürün hiç gelmiyor — ya da gelen şey fotoğraftakiyle alakasız ucuz bir taklit. Ve iade, iletişim, muhatap yok.

Sahte alışveriş siteleri, özellikle indirim dönemlerinde ve sosyal medya reklamlarıyla hızla yayılıyor. İyi haber: bu sitelerin çoğu, sipariş vermeden önce birkaç dakikada ele veren ortak işaretler taşıyor. Nelere bakacağınızı bilirseniz tuzağa düşmezsiniz.

Sahte siteyi ele veren 8 işaret

1. Gerçek olamayacak kadar ucuz fiyat. En büyük kırmızı bayrak. Bir ürün her yerde 5.000 TL'yken bir sitede 1.500 TL ise, muhtemelen ya sahte ürün ya da hiç gelmeyecek bir sipariştir.
2. Yapay aciliyet. "Son 2 saat", "stokta 1 adet kaldı", geri sayım sayacı. Sizi düşünmeden, araştırmadan satın almaya itmek için tasarlanmıştır.
3. Tuhaf ya da yeni alan adı. Adres bilinen markaya benzetilmeye çalışılmış (örn. marka-outlet-tr.shop) ya da hiç tanımadığınız uzantılarda (.shop, .online, .top). Markanın gerçek sitesini kendiniz aratıp karşılaştırın.
4. Ödeme seçenekleri sınırlı ve tuhaf. Yalnızca kart ya da havale isteniyor, kapıda ödeme yok. Daha da kötüsü, sizi siteden çıkarıp bir kişiye IBAN'a havale yaptırıyorlarsa, bu neredeyse kesin dolandırıcılıktır.
5. İletişim bilgisi yok ya da sahte. Gerçek bir adres, telefon, kurumsal e-posta yok; sadece bir iletişim formu ya da bir Gmail adresi var. Şirket ünvanı, vergi bilgisi hiçbir yerde geçmiyor.
6. Bozuk dil ve özensiz içerik. Çeviri kokan cümleler, yazım hataları, birbiriyle alakasız ürünler (aynı sitede hem lüks saat hem bahçe hortumu).
7. Yorumlar ya hiç yok ya da hepsi abartılı ve tek tip. Bağımsız bir aramayla ("site adı + dolandırıcılık / şikayet") gerçek kullanıcı deneyimlerine bakın.
8. Sosyal medya reklamıyla geldi, markanın kendisinden değil. Reklamdaki hesabın takipçisi az, yeni açılmış ya da yorumları kapalıysa şüphelenin.

Sipariş vermeden önce 2 dakikalık kontrol

• Sitenin adını, yanına "dolandırıcılık" ya da "şikayet" ekleyerek aratın.
• Markanın gerçek resmî sitesini ayrı bulup fiyatı ve adresi karşılaştırın.
• Ödeme adımında adresin başında kilit simgesi (https) olmasına bakın — ama dikkat: kilit tek başına "güvenli" demek değildir, sahte siteler de https kullanabilir. Kilit yoksa kesinlikle girmeyin; varsa da diğer işaretlere bakmaya devam edin.
• Mümkünse kapıda ödeme ya da alıcıyı koruyan bir ödeme yöntemi seçin; asla doğrudan IBAN'a havale yapmayın.

Kart bilgilerimi girdiysem ne yapmalı?

Hızlı davranın:

• Bankanızı hemen arayın, kartı iptal/blokaj yaptırın. Çoğu bankada uygulamadan anında kart dondurma var.
• Ekstre/işlemleri takip edin; itiraz (chargeback) hakkınızı sorun.
• Aynı şifreyi ya da kart bilgisini başka yerde kullandıysanız onları da güncelleyin.
• Siteyi ve yaşadıklarınızı kolluk kuvvetlerine ve ilgili tüketici mercilerine bildirin; delilleri (ekran görüntüsü, dekont, sipariş no) saklayın.

Bu tuzak, oltalama ve sahte SMS dolandırıcılıklarıyla aynı damardan beslenir: cazip teklif, yapay aciliyet, sahte güven. Özetle: bir fiyat gerçek olamayacak kadar iyiyse, muhtemelen gerçek değildir — iki dakikalık bir kontrol, çoğu zaman bütün bir dolandırıcılığı baştan bozar.